Ξεκινήσαμε να μιλάμε για τροφές με αντικαρκινικές ιδιότητες. Πράγματι υπάρχουν τροφές που  μειώνουν την πιθανότητα να πάθει κάποιος καρκίνο και συμβάλουν επίσης στη αντιμετώπιση και τη θεραπεία του καρκίνου. Όλοι ξέρουμε επίσης ότι υπάρχουν τροφές και συνθήκες, που συμβάλουν στην ανάπτυξη του καρκίνου. Θα ασχοληθούμε με τις τροφές και γενικότερα τους παράγοντες, που μειώνουν η αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου, ώστε να περιορίσουμε όσο γίνεται περισσότερο τα κρούσματα της επάρατης αυτής νόσου. 1)  αποφεύγετε τα λίπη και μάλιστα τα κεκορεσμένα λίπη. Αυτό ξέρετε ότι βοηθάει στην πρόληψη της αθηροσκλήρηνσης, υπάρχουν όμως τουλάχιστον δύο τρόποι με τους οποίους τα λίπη συμβάλουν στην ανάπτυξη καρκίνου. Κατ' αρχήν τα  καρκινικά κύτταρα χρειάζονται την LDL,  την κακή χοληστερίνη  όπως την ξέρετε, για να αναπτυχθούν. Επίσης το λίπος προκαλεί την παραγωγή χολής, η οποία όταν είναι σε μεγάλες ποσότητες και παραμένει για καιρό στο έντερο μετατρέπεται στο απχολικό οξύ, μια καρκινογόνο ουσία. Σημασία έχει όχι μόνο η ποσότητα του λίπους, που λέγεται ότι δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 45-55 γραμμάρια την ημέρα, αλλά πολύ σπουδαιότερο ρόλο, παίζει το είδος των λιπαρών ουσιών που καταναλώνουμε. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι οι Εσκιμώοι, παρόλο ότι η τροφή τους είναι πλούσια σε λιπαρά, (τρώνε μεγάλες ποσότητες ψαριών, που είναι πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα ) έχουν μικρό ποσοστό καρκίνου. Το ίδιο και οι λαοί της Μεσογείου, που η διατροφή τους περιέχει ελαιόλαδο, που είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Πειραματικές μελέτες σε ζώα, έδειξαν ότι τα ζώα που τρεφόντουσαν  με τροφές πλούσιες σε ω-3 λιπαρά οξέα, είχαν σημαντικά μικρότερο ποσοστό καρκίνου του εντέρου, από τα ζώα που δεν έπαιρναν ω-3. Δηλαδή τα ω-3 λιπαρά οξέα, που υπάρχουν κυρίως στα ιχθυέλαια  αλλά και στο λιναρόσπορο, δεν ασκούν μόνο καρδιοπροστατευτική δράση, αλλά έχουν και αντικαρκινικές ιδιότητες. Οι Εσκιμώες, που στο διαιτολόγιο τους περιέχονται υψηλές δόσεις ω-3, εμφανίζουν μικρότερο ποσοστό καρκίνου του μαστού. Κι αυτό γιατί τα ω-3 μπλοκάρουν την δράση των οιστρογόνων στα κύτταρα του μαστού κι έτσι μειώνουν την πιθανότητα να μετατραπούν σε καρκινικά κύτταρα. Γενικότερα  οι παχύσαρκοι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από καρκίνο. Υπάρχουν λοιπόν λιπαρά οξέα με αντικαρκινικές ιδιότητες και αυτά βρίσκονται στα
φυτικά έλαια, που περιέχουν μεγάλο ποσοστό μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, όπως το ελαιόλαδο. Οι Ελληνίδες που χρησιμοποιούν κυρίως ελαιόλαδο στην διατροφή τους, έχουν μικρότερο ποσοστό καρκίνου του μαστού και μια έρευνα του 1998, έδειξε ότι οι άνδρες που έτρωγαν περισσότερα φυτικά έλαια από ζωικά λίπη, είχαν μικρότερο ποσοστό καρκίνου του προστάτη.

Στα ψάρια, όπως ο σολομός, οι κολιοί, οι σαρδέλες και ο τόνος που είναι πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα.
Σε σπόρους που περιέχουν περισσότερα ω-3 από ω-6 λιπαρά οξέα, όπως στο λιναρόσπορο, στα καρύδια, στους ηλιόσπορους, στο σουσάμι, στη σόγια και φυσικά στα λάδια που προέρχονται από αυτά. Να ξέρουμε όμως όταν θερμαίνονται τα λάδια σε υψηλές θερμοκρασίες, τα λιπαρά οξέα μπορούν να μετατραπούν σε καρκινογόνες ουσίες. Το ελαιόλαδο και το φυστικέλαιο αντέχουν περισσότερο, αλλά καλόν είναι να αποφεύγετε να βράσουν.
Αποφεύγετε τροφές πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά οξέα, όπως το βαμβακέλαιο, φοινικέλαιο, λάδι καρύδας. Τα υδρογονομένα λίπη, βλάπτουν το καρδιαγγειακό σύστημα, αλλά έχουν επίδραση και στην καρκινογένεση. Γι αυτό να μην τα αγοράζετε και να ξέρετε ότι τα περισσότερα φαστφούντ τα χρησιμοποιούν.
Γενικά να ξέρετε ότι οι παχύσαρκοι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από καρκίνο, γι αυτό αποφεύγετε τις πολλές θερμίδες και τα λίπη και φροντίστε να ασκείστε. Γι αυτά θα μιλήσουμε αναλυτικότερα την επόμενη φορά.

Δρ.  Αγγελική Τριανταφύλλου – Πιτίδη
Ιατρός Μικροβιολόγος
Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
τηλ. 2108017821, 6932194349