Στην πόλη μας, την Κηφισιά, οι πεζόδρομοι δεν έχουν πολλούς μήνες που μπήκαν στη ζωή μας, ωστόσο έχουν συζητηθεί ίσως περισσότερο από τα σκληρά μέτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χώρα μας. Οι γνώμες διίστανται. Θα έλεγες πως οι κάτοικοι και φίλοι της Κηφισιάς έχουν μοιραστεί σε δύο «στρατόπεδα», σε μια διαφωνία που θυμίζει αγώνα «Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός». Το σκορ; Αμφίρροπο.
Υπάρχουν δύο απόψεις. Οι μισοί λένε πως ο πεζόδρομος είναι αυτό που έλειπε από την Κηφισιά και επικροτούν το έργο. Οι άλλοι μισοί –μεταξύ αυτών και οι καταστηματάρχες- νιώθουν τις αρνητικές συνέπειες της ανάπλασης στο πετσί τους ή απλά θεωρούν ότι «τα έργα έγιναν με λάθος σειρά». Υπάρχει και μια τρίτη άποψη που υποστηρίζει ότι «τα έργα έγιναν με κάποιο σκοπό, για να εξυπηρετήσουν συμφέροντα και να ενισχύσουν άλλες αγορές ή εμπορικά κέντρα που πρόκειται να ξεφυτρώσουν στην περιοχή».

Εκανα μια βόλτα στο ιστορικό κέντρο της Κηφισιάς, περπάτησα στην Κασσαβέτη και στην Κολοκοτρώνη και μίλησα με καταστηματάρχες και πεζούς για να πάρω μια «γεύση» από την κατάσταση που επικρατεί.
Μίλησα με τον Αντώνη Βάρσο, εγγονό του Βασίλειου Βάρσου ιδρυτή του ιστορικού ζαχαροπλαστείου. Ο παππούς του είχε πρωτοστατήσει ώστε η Κασσαβέτη να γίνει φαρδύτερη, πείθοντας όλους τους μαγαζάτορες να χαρίσουν στο δήμο ένα κομμάτι του καταστήματός τους και έτσι ο δρόμος απέκτησε μεγαλύτερη εμπορική αξία. Η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν είχα δει το μαγαζί πιο άδειο. Μα πόσο εύκολο είναι για κάποιον να πληρώσει 5 ευρώ πάρκινγκ για να αγοράσει ένα τσουρέκι ή ένα γιαούρτι;

«Η κρίση στην Κηφισιά ξεκίνησε μαζί με τα έργα»
«Ο δήμαρχος μας είχε τάξει ορδές πελατών αλλά δεν τις είδαμε ποτέ. Αντίθετα είδαμε το αναμενόμενο: Την τεράστια πτώση», λέει ο Αντώνης Βάρσος. «Και βέβαια το ρίχνουν στην οικονομική κρίση», μου λέει. «Η κρίση στην Κηφισιά ξεκίνησε -όλως τυχαίως- από τον Οκτώβριο, περίοδο που ξεκίνησαν και τα έργα. Πριν η πτώση στην αγορά υπολογιζόταν στο 10-15%, μετά τα έργα η πτώση άγγιξε σε κάποια καταστήματα και το 40%».
Εκείνος, μαζί με πολλούς άλλους καταστηματάρχες είχαν προβλέψει την κατάσταση και από το 2004 κιόλας είχαν στείλει μαζικές αιτήσεις στο δήμο για να εφαρμοστεί το σύστημα της ελεγχόμενης στάθμευσης. «Αν το πρόβλημα ήταν τα διπλοπαρκαρισμένα αυτοκίνητα γιατί δεν εφάρμοζαν απλά το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης; Θα ήταν ένα έργο που δεν θα απαιτούσε ούτε ένα ευρώ και θα επέφερε και έσοδα στον δήμο». Η πρότασή τους όμως δεν εισακούστηκε.
«Το 8% των εσόδων του δήμου δαπανήθηκαν γι’ αυτό το έργο», μου λέει. «Γιατί ο δήμος δεν ξόδεψε τα χρήματα αυτά για να βελτιώσει τη ζωή των πολιτών στις εργατικές κατοικίες, γιατί δεν τα δαπάνησε για να φτιάξει τα πεζοδρόμια ή να κάνει έργα ηλεκτροφωτισμού στην Κάτω Κηφισιά; Ξοδεύτηκαν 3 εκατομμύρια σε ένα έργο που κατέστρεψε την αγορά».
Βγαίνοντας από το μαγαζί ο Αντώνης Βάρσος μου δείχνει τις νέες πλάκες του πεζόδρομου. Δεν μπορεί να χωνέψει το γεγονός ότι το ιστορικό κέντρο της Κηφισιάς δεν έχει κρατήσει τίποτα από την ιστορία του. Ο ίδιος έχει κρατήσει μερικά κομμάτια από το μάρμαρο που είχε τοποθετήσει ο παππούς του, τότε το 1892, το οποίο αντικαταστάθηκε από κάποια τσιμεντένια κοκκινωπά τουβλάκια.
Κάποιος καταστηματάρχης, ιδιοκτήτης κοσμημ ατοπωλείου, μπαίνει στη συζήτηση. «Η κίνηση έχει πέσει πολύ από τότε που ξεκίνησαν τα έργα. Δεν ξέρω τι θα κάνω. Ισως να αλλάξω το μαγαζί , να αρχίσω να πουλάω κάτι άλλο. Ή θα αναγκαστώ να πάρω δάνειο γιατί δεν βγαίνω με τίποτα». Υποστηρίζει πως «η απλή λογική λέει ότι πρώτα θα φτιάξω ένα πάρκινγκ για να καλύψω τον κόσμο που θα έρθει στο κέντρο της Κηφισιάς και μετά κάνω πεζοδρόμηση».
Μια υπάλληλος που ακούει τη συζήτηση και ψηφίζει χρόνια στην Κηφισιά είναι τόσο εξοργισμένη που σκέφτεται να μεταφέρει τα δικαιώματά της στο χωριό της. Μένει στις εργατικές κατοικίες...
«Η Κασσαβέτη ήταν ο 3ος ή 4ος πιο εμπορικός δρόμος της πρωτεύουσας. Μετά από πέντε χρόνια να δεις τι θα είναι...», μου λέει ο Αντώνης Βάρσος καθώς απομακρύνομαι.
Λίγο πιο κάτω, παρατηρώ τις ολοκαίνουργιες πλάκες του πεζόδρομου που σε κάποιο σημείο έχουν ήδη «κάτσει», ενώ μερικά τουβλάκια έχουν καταστραφεί ήδη.
Ανεβαίνοντας την Κασσαβέτη, σε ένα κατάστημα με γυναικεία ρούχα «ξετρύπωσα» πολλές απόψεις. Η υπάλληλος, νέα οδηγός, αγόρασε καινούργιο αυτοκίνητο και δεν μπορεί πλέον να το χρησιμοποιήσει για να έρθει στη δουλειά. Δουλεύει σπαστό ωράριο και αυτό την σκοτώνει. Οι πελάτισσες την καθησυχάζουν ότι «σύντομα θα δει την ποιότητα ζωής της πόλης να αλλάζει και θα αποδειχτεί πως το έργο ήταν μια σοφή κίνηση». Και συμπληρώνουν πως «όταν φτιαχτεί και το δημοτικό πάρκινγκ θα λυθούν όλα τα προβλήματα».
«Πρέπει η Κηφισιά να γίνει ανταγωνιστική»
Ύστερα περπάτησα ως την Κολοκοτρώνη και ο δρόμος με έφερε σε ένα κατάστημα οπτικών. Ο γενικός διευθυντής του, ο κ. Γιώργος Παπαδιαμαντόπουλος βλέπει με θετική ματιά την πεζοδρόμηση. «Για να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα για τον πεζόδρομο πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 2 μήνες από την ολοκλήρωση του έργου. Το πρόβλημα που είχε πάντα η Κηφισιά ήταν το ότι δεν μπορούσε η οικογένεια με τα παιδιά και με το καρότσι να έρθει να κάνει βόλτα, να ψωνίσει και να περάσει καλά. Όσον αφορά στο παρκάρισμα και πριν από τον πεζόδρομο μακριά πάρκαρα το αμάξι μου και τώρα μακριά το παρκάρω», υποστηρίζει. Ωστόσο θεωρεί ότι η καθυστέρηση των έργων επηρέασε την αγοραστική κίνηση. «Τόσο λίγο κόσμο Ιανουάριο και Φεβρουάριο δεν έχω ξαναδεί. Αν όμως τελειώσουν τα έργα τα πράγματα θα εξομαλυνθούν». Αυτό που πιστεύει είναι πως θα πρέπει η Κηφισιά να γίνει ανταγωνιστική. «Αν ο δήμος ξεκινήσει να διοργανώνει εκδηλώσεις και happenings, όπως γίνεται στα εμπορικά κέντρα, θα τραβήξει την οικογένεια και τον κόσμο εδώ».
Πιο κάτω, αποφάσισα να μπω σε ένα μαγαζί με αντρικά ενδύματα. Άδειο. Η ιδιοκτήτρια ήταν σε απόγνωση. «Συγχαρητήρια στο δήμαρχο! Ακολούθησε το αποτυχημένο παράδειγμα του Αμαρουσίου και κατάφερε να διώξει τον κόσμο από την αγορά της Κηφισιάς».
Στο δρόμο συνάντησα μια οικογένεια ποδηλατών. Σέρνουν τα ποδήλατά τους. Δεν ποδηλατούν. Έπιασα κουβέντα με την μαμά για να διαπιστώσω πόσο τους ωφέλησε η πεζοδρόμηση και ο ποδηλατόδρομος. «Πού τον βλέπεις τον ποδηλατόδρομο; Όλοι οι πεζοί περπατούν πάνω. Άσε που πιο κάτω συναντιέται με ένα δέντρο». Ίσως χρειάζεται χρόνος για να προσαρμοστεί η νοοτροπία του κόσμου στα νέα έργα. Ίσως να μην έχει γίνει καλός σχεδιασμός. Ποιος ξέρει;
Μια κοπέλα με το μωράκι της που περπατά στο δρόμο είναι ενθουσιασμένη. «Επιτέλους μπορώ να κυκλοφορήσω με τα παιδιά μου, με το καρότσι, χωρίς άγχος», μου λέει χαμογελώντας. Μια ξανθή κυρία γύρω στα 50 ακούει τη συζήτηση και συμπληρώνει: «Θα δείτε σε λίγο καιρό πόσο καλό θα αποδειχτεί το έργο αυτό. Μπορεί στην αρχή να δυσκολεύει κάποιους αλλά φταίει και η νοοτροπία μας. Θέλουμε να παρκάρουμε ακριβώς έξω από το μαγαζί...», λέει καθώς απομακρύνεται.

«Η Κηφισιά μπορεί να γίνει ένα ‘επίπεδο’ Mall»
Ο Francesco Vianello, πρόεδρος του Συλλόγου Πεζών βλέπει θετικά την ανάπλαση του κέντρου της Κηφισιάς. «Εδώ και χρόνια είμαστε υπέρ της επέμβασης στο κέντρο της πόλης μας και βλέπουμε θετικά την πεζοδρόμηση για πολλούς λόγους», μου λέει.
«Πρώτον, υπάρχει στον ΚΟΚ νόμος που απαγορεύει το διπλό παρκάρισμα. Αφού δεν μπορούσαν να το κάνουν από μόνοι τους, έπρεπε κάπως να βρεθεί ένας τρόπος να το εμποδίσουμε», υποστηρίζει. Θεωρεί ότι δεν έχουν βάση τα όσα λένε πως το έργο εμποδίζει τους πελάτες και τους δημότες να προσεγγίσουν τα μαγαζιά. «Αφού οι θέσεις πάρκινγκ είναι πιασμένες από τις 8.30 το πρωί. Άρα όλοι αυτοί είναι υπάλληλοι των καταστημάτων και όχι πελάτες. Όπως πάω εγώ στην Αθήνα με το τρένο, έτσι θα έπρεπε να έρχονται και οι υπάλληλοι με το τρένο στην Κηφισιά».
Πιστεύει ότι από την Κηφισιά λείπουν οι πλατείες. «Γι’ αυτό πρέπει οι δρόμοι να γίνουν σαν πλατείες, να είναι χώρος συνάντησης του κόσμου. Να μπορεί μια γυναίκα με το καρότσι να πάει άνετα βόλτα, το παιδί να κάνει ποδήλατο. Έτσι ψωνίζεις με καλή διάθεση. Η Κηφισιά έχει όλες τις προδιαγραφές ώστε να μπορέσει να γίνει ένα ‘επίπεδο’ Mall». Τέλος, θεωρεί ότι η κίνηση στα καταστήματα δεν έχει πέσει λόγω της πεζοδρόμησης, αλλά εξαιτίας της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Ο σύλλογος Επιχειρηματιών και Εμπόρων έχει άλλη άποψη: «Η Κηφισιά έχει μια ωραία οπτική εικόνα, αλλά η ανάπλαση έχει κάνει ζημιά στην αγορά γιατί ο Έλληνας έχει μάθει να παρκάρει κοντά στα μαγαζιά και οι θέσεις στάθμευσης έχουν μειωθεί κατά πολύ. Πρέπει ο πελάτης να πληρώσει πάρκινγκ και πολλοί δεν θέλουν. Πολλοί έχουν αρχίσει να προτιμούν την αγορά της Νέας Ερυθραίας από το να έρθουν στην Κηφισιά και οι περισσότεροι καταστηματάρχες συμφωνούν ότι έχει κάνει ζημιά».

«Πρώτα έπρεπε να γίνει το δημοτικό πάρκινγκ»
Το ίδιο πιστεύει και ο Εμπορικός Σύλλογος Κηφισιάς: Μίλησα με τον κ. Μάρκο Μανέττα, ο οποίος μου είπε πως ο εμπορικός σύλλογος ήταν εξ αρχής αντίθετος με το έργο.
«Περισσότερο διαφωνούμε με τη χρονική στιγμή που έγινε το έργο. Πρώτα έπρεπε να γίνει το πάρκινγκ και μετά η πεζοδρόμηση. Το πάρκινγκ θα ολοκληρωθεί σε 3 χρόνια και αυτή τη στιγμή με τα έργα έχουν καταργηθεί πάνω από 500 θέσεις στάθμευσης με αποτέλεσμα ο τζίρος της Κηφισιάς να έχει πέσει κατά 15-30%, γεγονός που οφείλεται και στην οικονομική κρίση αλλά και στο ότι οι πελάτες δεν βρίσκουν κάπου να αφήσουν το αυτοκίνητό τους».
Ο κ. Πανέττας υποστηρίζει πως πρέπει να βρεθούν κάποιες λύσεις, έστω προσωρινές.
«Εμείς σαν σύλλογος έχουμε προτείνει δύο σημεία που προσωρινά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν χώροι στάθμευσης. Πρώτον το οικόπεδο της ΧΑΝ το οποίο μπορεί να συνδέεται με δημοτική συγκοινωνία, αλλά και το μεγάλο οικόπεδο που υπάρχει στη Λεβίδου απέναντι από το μουσείο Γουλανδρή. Αυτό, άλλωστε, θα ωφελήσει και το μουσείο».
Δεν απομένει τίποτα άλλο παρά να αφήσουμε τον χρόνο να μας δείξει με ποιον ...πόλο του μαγνήτη θα ταυτιστούν τελικά οι πεζόδρομοι. Θα τραβήξουν τον κόσμο στο ιστορικό κέντρο της Κηφισιάς ή θα τον απωθήσουν;