Συγκρότηση δήμου
Ο δήμος διοικείται από το δημοτικό συμβούλιο, την οικονομική επιτροπή, την επιτροπή ποιότητας ζωής, την εκτελεστικής επιτροπή και το δήμαρχο. Το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από 41 μέλη (25 του δήμου Κηφισιάς). Οι Δήμοι Νέας Ερυθραίας και Εκάλης που καταργούνται, μετονομάζονται σε δημοτικές κοινότητες. Τα Όργανα της δημοτικής κοινότητας είναι το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας και ο πρόεδρος του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας. Το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας Νέας Ερυθραίας θα αποτελείται από 11 μέλη, ενώ το αντίστοιχο της Εκάλης από 5 μέλη. Στο νέο ενιαίο δήμο συγκροτούνται επίσης, η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών, ενώ καθιερώνεται και ο Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης.
Διάρκεια δημοτικής περιόδου
Ο δήμαρχος, οι δημοτικοί σύμβουλοι και οι σύμβουλοι της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται κάθε πέντε χρόνια. Η εκλογή στα ανωτέρω αξιώματα γίνεται την ίδια ημέρα διενέργειας της ψηφοφορίας για την εκλογή των Ελλήνων μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα ίδια εκλογικά τμήματα. Η εγκατάσταση των δημοτικών αρχών γίνεται την 1η Σεπτεμβρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31η Αυγούστου του πέμπτου έτους. Οι νέοι δήμοι που συνιστώνται, αρχίζουν να λειτουργούν από την εγκατάσταση των αρχών τους, οι οποίες θα αναδειχθούν με τις γενικές δημοτικές εκλογές της 9ης Νοεμβρίου 2010. Η εγκατάσταση γίνεται την 1η Ιανουαρίου 2011 και η θητεία λήγει την 31η Αυγούστου του έτους 2014. Η θητεία αυτή λογίζεται πλήρης.
Προσόντα εκλογιμότητας
Δήμαρχος μπορεί να εκλεγεί ο δημότης που έχει την ικανότητα να εκλέγει και έχει συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας του. Δημοτικός σύμβουλος ή σύμβουλος δημοτικής κοινότητας μπορεί να εκλεγεί ο δημότης που έχει την ικανότητα να εκλέγει και έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Δημοτικός σύμβουλος ή σύμβουλος δημοτικής κοινότητας μπορεί να εκλεγεί και ο πολίτης κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ομογενής και ο νομίμως διαμένων αλλοδαπός υπήκοος τρίτων χωρών, εφόσον έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του και έχει την ικανότητα να εκλέγει, σύμφωνα και με τις ειδικότερες διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας.
Υποψηφιότητες
Η εκλογή του δημάρχου, των δημοτικών συμβούλων και των συμβούλων των δημοτικών κοινοτήτων γίνεται κατά συνδυασμούς. Κάθε συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψηφίους δημοτικούς συμβούλους, σε αριθμό ίσο τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας με δυνατότητα προσαύξησης έως και 50% και τους υποψήφιους συμβούλους της δημοτικής κοινότητας, σε αριθμό ίσο τουλάχιστον με τον αριθμό των μελών του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας, με δυνατότητα προσαύξησης κατά έναν.
Σταυροί Προτίμησης
Για την εκλογή δημοτικών συμβούλων ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμηση του υπέρ ενός ή δύο ή τριών υποψηφίων της εκλογικής περιφέρειας στους καταλόγους της οποίας είναι γραμμένος και υπέρ ενός υποψηφίου σε μία από τις άλλες εκλογικές περιφέρειες του οικείου δήμου. Στις μονοεδρικές, διεδρικές και τριεδρικές εκλογικές περιφέρειες ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμηση του μόνο υπέρ ενός υποψηφίου της εκλογικής περιφέρειας στους καταλόγους της οποίας είναι γραμμένος και υπέρ ενός υποψηφίου σε μία από τις άλλες εκλογικές περιφέρειες του οικείου δήμου. Ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμηση του υπέρ ενός ή υπέρ δύο υποψηφίων του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας. Για τον υποψήφιο δήμαρχο δεν απαιτείται σταυρός προτίμησης και αν σημειωθεί δεν συνεπάγεται ακυρότητα του ψηφοδελτίου.
Εκλογή δημάρχου
Στις εκλογές των δημάρχων και δημοτικών συμβούλων θεωρείται επιτυχών συνδυασμός αυτός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του 50% + 1 ψήφο του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων και επιλαχόντες, όσοι συνδυασμοί έλαβαν έστω και μία έδρα. Δήμαρχος εκλέγεται ο επικεφαλής του επιτυχόντος συνδυασμού.
Κατανομή εδρών
Τα 3/5 των εδρών του δημοτικού συμβουλίου καταλαμβάνει ο επιτυχών συνδυασμός και τα 2/5 οι επιλαχόντες, ανάλογα με τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν. Με βάση τα παραπάνω, οι έδρες του δημοτικού συμβουλίου που αναλογούν στα 41 μελή συμβούλια είναι αντίστοιχα 25 και 16. Για την εκλογή των συμβούλων της δημοτικής κοινότητας, ο συνδυασμός του επιτυχόντος δημάρχου στις δημοτικές εκλογές λαμβάνει τα 3/5 του συνόλου των εδρών των συμβούλων σε κάθε δημοτική κοινότητα και τα 2/5 λαμβάνουν οι επιλαχόντες συνδυασμοί.
Αντιδήμαρχοι
Αντιδήμαρχοι είναι οι σύμβουλοι της πλειοψηφίας που ορίζει ο δήμαρχος και στους οποίους μεταβιβάζει την άσκηση αρμοδιοτήτων καθ' ύλην και κατά τόπο. Οι κατά τόπον αρμοδιότητες ασκούνται στα όρια μιας ή περισσοτέρων δημοτικών ενοτήτων. Ο αριθμός των αντιδημάρχων σε δήμους από 50.001 έως 100.000 κατοίκους ορίζεται έως έξι. Η θητεία των αντιδημάρχων δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δυόμιση ετών. Η ανάκληση αντιδημάρχου πριν την λήξη της θητείας του είναι δυνατή με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του δημάρχου.
Νομικά Πρόσωπα και επιχειρήσεις
Κάθε δήμος μπορεί να συνιστά ή να έχει έως δύο νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ένα για τους τομείς αρμοδιοτήτων κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης και παιδείας και ένα για τους τομείς πολιτισμού, αθλητισμού και περιβάλλοντος. Εάν ο δήμος διαθέτει κοινωφελή επιχείρηση, τότε μπορεί να έχει έως ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Οι δήμοι μπορεί να έχουν μόνον α) μία κοινωφελή επιχείρηση, β) μία δημοτική επιχείρηση ύδρευσης αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), μία επιχείρηση με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού, εφόσον λειτουργούσαν αντίστοιχες στους συνενούμενους δήμους και μία δημοτική ανώνυμη εταιρία του άρθρου 266 του Κ.Δ.Κ., εφόσον είχαν συσταθεί τέτοιες εταιρίες στους συνενούμενους δήμους.
Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι Δήμων
Εκατοντάδες αρμοδιότητες μεταβιβάζονται σε δήμους. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (Κ.Α.Π.) των δήμων προέρχονται από τις παρακάτω πηγές εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού: α) το Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων (Φ.Ε.Φ.Ν.Π.) σε ποσοστό 20% των συνολικών ετήσιων εισπράξεων του φόρου αυτού, β) το Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) σε ποσοστό 12% των συνολικών ετήσιων εισπράξεων του φόρου αυτού.









